fa بررسی اثر مستقیم و غیر مستقیم بازخورد نسبت به مصرف مواد، کانون کنترل و توانمندی های فردی و اجتماعی بر مصرف مواد در نوجوانان در معرض خطر تخصصي Special پژوهشي Research <p>پژوهش حاضر با هدف ارزیابی اثر مستقیم و غیر مستقیم بازخورد نسبت به مصرف مواد، کانون کنترل و توانمندیهای فردی و اجتماعی بر مصرف مواد در نوجوانان در معرض خطر انجام شده است. نمونه پژوهش حاضر شامل 480 نفر از نوجوانان پسر سال اول متوسطه منطقه 19 شهر تهران بودند. داده های پژوهش با استفاده از پرسشنامه عوامل خطر ساز و حفاظت کننده مصرف مواد و پرسشنامه بررسی وضعیت مصرف مواد گردآوری شدند. از روش تحلیل عاملی تاییدی(CFA) و مدل معادلات ساختاری(SEM) بر پایه نرم افزار لیزرل برای ارزیابی مدل ساختاری استفاده شد. بر اساس نتایج مدل معادلات ساختاری، متغیرهای نهفته بازخورد نسبت به مصرف مواد ،مهارتهای خود مهارگری (خود گردانی) و احساس کنترل درونی به طور مستقیم و غیر مستقیم از طریق توانمندیهای اجتماعی بر مصرف مواد در نوجوانان در معرض خطر تاثیر می گذارد. هر چه مهارتهای خود مهارگری و احساس کنترل درونی در فرد بیشتر باشد، توانایی او در امتناع قاطعانه از مصرف مواد بیشتر خواهد بود که در جای خود به طور مستقیم با مصرف کم مواد مرتبط است. مدل ارزیابی شده از شاخص های برازندگی خوبی برخوردار بود. با توجه به نتایج این پژوهش، آموزش مهارتهای خود گردانی و اجتماعی، تغییر بازخورد نوجوانان نسبت به مصرف مواد و ایجاد احساس کنترل درونی و افزایش حرمت نفس نوجوانان در پیشگیری از مصرف مواد بسیار مفید است. این مولفه ها باید بخش مهم برنامه های پیشگیری از سوء مصرف مواد در نوجوانان در معرض خطر باشد.</p> <p>The purpose of this study was to test the direct and indirect impact of attitude, locus of control, self-management skills and social commences on drug use among at risk adolescents. The subjects of the study were 480 students of junior high schools (mean age15.5 years) in Tehran City. Students completed self-management, locus of control, attitude toward drug abuse and social competence subscales if risk and protective factors inventory (RAPI) and drug use questionnaire. Lisrel project software was applied for Confirmatory factor analysis (CFA) and Structural Equation Modeling (SEM). Based on the tested structural equation model, self-management and locus of control and attitude toward drug abuse directly and indirectly through social competence predicted drug abuse among at risk adolescents. Self-management and locus of control predicted higher social competence and this greater social competence predicted less drug abuse. The tested model had a good fit. present findings suggest that teaching general competence skills such as problem solving, decision making, coping and social skills may help to reduce drug abuse because youth with better general competence skills are better able to implement social and assertive skills. Drug abuse prevention approaches should incorporate the teaching of general competence skills and should contain components designed to increase sense if internal control and self-esteem and altering attitude toward drug abuse.</p> مصرف مواد, کانون کنترل, توانمندی های فردی و اجتماعی, مدل معادلات ساختاری drug use, locus of control, social and personal competence, structural equation model 3 12 http://bjcp.ir/browse.php?a_code=A-10-403-2&slc_lang=fa&sid=1 Shahram Mohammadkhani شهرام محمدخانی s_mohamadkhani@yahoo.com 10031947532846002909 10031947532846002909 Yes Kharazmi University دانشگاه خوارزمی Alireza Jazayeri علیرضا جزایری 10031947532846002910 10031947532846002910 No university of social welfare and rehabilitation sciences دانشگاه علوم بهز ستی و توانبخشی Parvaneh Mohamdkhani پروانه محمدخانی 10031947532846002911 10031947532846002911 No university of social welfare and rehabilitation sciences دانشگاه علوم بهز ستی و توانبخشی Hasan Rafiei حسن رفیعی 10031947532846002912 10031947532846002912 No university of social welfare and rehabilitation sciences دانشگاه علوم بهز ستی و توانبخشی Mahmoud Ghazi Tabatabei محمود قاضی طباطبایی 10031947532846002913 10031947532846002913 No University of Tehran دانشگاه تهران