fa نقش واسطه‌ای رفتارهای مرتبط با سلامت، استرس مزمن و علایم افسردگی در رابطه بین آسیب‌پذیری روانشناختی و سندرم متابولیک تخصصي Special پژوهشي Research هدف این پژوهش بررسی رابطه آسیب‌پذیری روانشناختی با سندرم متابولیک و نقش واسطه‌ای رفتارهای سلامت، استرس مزمن و علایم افسردگی در رابطه بین آسیب‌پذیری روانشناختی و سندرم متابولیک بود. تعداد 199 نفر از بستگان درجه یک بزرگسال بیماران مبتلا به دیابت نوع دو در این پژوهش شرکت کردند. شخصیت نوع D، خشم/خصومت و نورزگرایی در پژوهش حاضر به عنوان آسیب‌پذیری روانشناختی در نظر گرفته شدند. رفتارهای سلامت شامل ورزش، مصرف سیگار و رفتار نشستن بود. سندرم متابولیک بر اساس ملاک‌های سومین پنل درمان بزرگسالان در برنامه ملی آموزش کلسترول (NCEP ATP-III) و با استفاده از آزمایش خون و اندازه‌گیری فشارخون و دور شکم شرکت‌کنندگان تعیین شد. شرکت‌کنندگان به سوالات مقیاس استرس مزمن (CSS)، مقیاس شخصیت نوع D (DS-14)، مولفه نورزگرایی پرسشنامه تجدید نظر شده شخصیت آیسنک- فرم کوتاه (EPQ-RS)، مولفه افسردگی مقیاس افسردگی- اضطراب- استرس (DASS)، و مولفه خشم/خصومت پرسشنامه SCL-90-R پاسخ دادند. نتایج پژوهش نشان داد که آسیب‌پذیری روانشناختی به طور مستقیم سندرم متابولیک را پیش‌بینی نمی‌کند ولی از طریق استرس مزمن و علایم افسردگی پیش‌بینی‌کننده سندرم متابولیک است. به بیان دیگر، استرس مزمن و علایم افسردگی، اما نه رفتارهای سلامت، نقش واسطه‌ای در رابطه بین آسیب‌پذیری روا‌نشناختی با سندرم متابولیک داشتند. بر اساس یافته‌های این پژوهش می‌توان استرس مزمن و علایم افسردگی را به عنوان ساز و کار‌های زیربنایی مرتبط‌کننده‌ صفات نامطلوب شخصیت با سندرم متابولیک مطرح کرد. The aim of the present study was to examine the relationship between psychological vulnerability with metabolic syndrome and the mediating role of health behaviors, chronic stress, and depressive symptoms. A total of 199 first degree adult relatives of patients with type II diabetes participated in the present study. Type D personality, anger, hostility, and neuroticism were considered as psychological vulnerability. Health behaviors involved exercise, smoking, and sitting behavior. Metabolic syndrome was diagnosed using the National Cholesterol Education Program Adult Treatment Panel III (NCEP ATP-III) criteria and using blood test as well as measuring blood pressure and waist circumference. Participants also answered the items of type D personality Scale (DS-14), neuroticism subscale of EPQ-RS, depression subscale of DASS, and anger and hostility subscales of SCL-90-R. Results indicated that psychological vulnerability did not predict metabolic syndrome directly, but was a good predictor of metabolic syndrome through chronic stress and depressive symptoms. In other words, chronic stress and depressive symptoms (but not health behaviors) had a mediating role on the relationship between psychological vulnerability and metabolic syndrome. Based on findings of the present study, it is suggested that chronic stress and depressive symptoms may be considered to be important mechanisms underlying the connection between undesirable personality traits and metabolic syndrome. شخصیت نوع D, نورزگرایی, خشم/خصومت, استرس type D personality, neuroticism, anger/hostility, stress 3 22 http://bjcp.ir/browse.php?a_code=A-10-32-19&slc_lang=fa&sid=1 حمید شمسی پور 10031947532846002212 10031947532846002212 No محمدعلی بشارت besharat@ut.ac.ir 10031947532846002213 10031947532846002213 Yes دانشگاه تهران هادی بهرامی احسان 10031947532846002214 10031947532846002214 No دانشگاه تهران اسدالله رجب 10031947532846002215 10031947532846002215 No انجمن دیابت ایران سعیده رمضانی مقدم 10031947532846002216 10031947532846002216 No حمیده جعفریزدی 10031947532846002217 10031947532846002217 No