دوره 20، شماره 1 - ( 1-1404 )                   جلد 20 شماره 1 صفحات 99-89 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

رابطه‌ی برآورده شدن نیازهای روانشناختی بنیادی و کیفیت رابطه‌ی زناشویی با رضایت زناشویی: نقش میانجی شکوفایی زوجی
علی شیخ الاسلامی1 ، علی رضائی شریف2 ، مریم قهرمانلو3 ، علی قربانی نژاد*4
1- استاد، گروه مشاوره، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2- استاد گروه مشاوره، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
3- دانشجوی دکتری مشاوره، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
4- دانشجوی دکتری مشاوره، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران ، alighorbaninejad@atu.ac.ir
چکیده:   (424 مشاهده)
این پژوهش با هدف بررسی رابطه‌ ارضای نیازهای روان‌شناختی بنیادی و کیفیت زناشویی با رضایت زناشویی و نقش میانجی شکوفایی زوجی انجام شد. روش پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعه‌ی آماری شامل معلمان شاغل در شهر زنجان در سال تحصیلی 1403-1402 بود که از میان حدوداً 4500 نفر 250 نفر با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه‌های نیازهای بنیادی روان‌شناختی در ارتباطات (لاگاردیا و همکاران، 2000)، رضایت زناشویی انریچ (اولسون و همکاران، 1989)، کیفیت زناشویی (باسبی و همکاران، 1995) و شکوفایی زوجی (سانری و همکاران، 2021) بود. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل مسیر استفاده شد. نتایج نشان داد که ابعاد نیازهای روان‌شناختی شامل خودمختاری (18/0)، شایستگی (25/0) و ارتباط (23/0) اثر مستقیم معنی داری بر رضایت زناشویی دارند (01/0p< ) همچنین، ابعاد کیفیت زناشویی شامل توافق (28/0)، رضایت (34/0) و انسجام (32/0) نیز اثر مستقیمی بر رضایت زناشویی نشان دادند. در نهایت ضریب رگرسیون اثر مستقیم شکوفایی زوجی بر رضایت زناشویی (42/0) است که همگی در سطح (01/0p< ) معنادار است. بررسی نقش میانجی نشان داد که شکوفایی زوجی اثر غیرمستقیم نیازهای روان‌شناختی و کیفیت زناشویی بر رضایت زناشویی را میانجی‌گری می‌کند. لذا نتایج پژوهش حاکی از برازش مطلوب مدل تحلیل مسیر نقش میانجی شکوفایی زوجی در رابطه‌ی بین نیازهای بنیادین روان‌شناختی و کیفیت زندگی با رضایت زناشویی معلمان است. درنتیجه، می‌توان بیان کرد در ازدواج، میزان سلامت روانی، ارضاء نیازهای اساسی و ویژگی‌های شخصیتی تأثیر زیادی بر رضایت زناشویی دارد، کیفیت رابطه‌ی زوجین به طور پیوسته و معنادار با رضایت زناشویی رابطه دارد و زوجین در سایه برآورده شدن نیازهای روان شناختی اساسی خود شامل نیاز به خودمختاری، شایستگی و ارتباط رابطه خود را به شکوفایی رسانده و از این طریق از زندگی مشترک خود احساس رضایت می‌کنند.
شماره‌ی مقاله: 7
واژه‌های کلیدی: نیازهای روان‌شناختی بنیادی، کیفیت رابطه‌ی زناشویی، رضایت زناشویی، نقش میانجی شکوفایی زوجی
متن کامل [PDF 372 kb]   (1 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1403/9/8 | ویرایش نهایی: 1404/10/10 | پذیرش: 1404/10/13 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1404/10/15 | انتشار: 1404/10/10
فهرست منابع
1. Busby. D. M., Crane. D. R., Larson. J. H., & Christensen. C. (1995). A revision of the Dyadic Adjustment Scale for use with distressed and nondistressed couples: Construct Hierarchy and multidimensional scale. Journal of Marital and family therapy, 21, 289-308. https://psycnet.apa.org/doi/10.1111/j.1752-0606.1995.tb00163.x [DOI:10.1111/j.1752-0606.1995.tb00163.x]
2. Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The "What" and "Why" of Goal Pursuits: Human Needs and the Self-Determination of Behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227-268. [DOI:10.1207/S15327965PLI1104_01]
3. Fowers, B. J., & Olson, D. H. (1993). ENRICH Marital Satisfaction Scale: A brief research and clinical tool. Journal of Family Psychology, 7(2), 176-185. [DOI:10.1037/0893-3200.7.2.176]
4. Gholamzadeh, M., Attari, Y. A., & Shafiabadi, A. (2009). The effectiveness of communication skills training on emotional companionship and couples' communication. Quarterly Journal of Thought and Behavior, 3(11), 35-44. https://www.sid.ir/paper/172235/fa [in Persian 1388]
5. Gholizadeh, Z., Barzgari, L., Gharibi, H., & Babapour Kheyraddin, J. (2010). The relationship between the five personality factors (NEO-FFI) and marital satisfaction. Clinical Psychology and Personality (Daneshvar Raftar), 17(43), 57-66. https://journals.shahed.ac.ir/article_2642.html [in Persian 1389]
6. Gottman, J. M., & Gottman, J. S. (2015). 10 Principles for Doing Effective Couples Therapy (Norton Series on Interpersonal Neurology). New York: Norton.
7. Hashemi Golmehr, M., Amanollahi, A., Farhadi, H., Aslani, K., & Rajabi, G. (2020). Presenting a model for successful marriage: A qualitative study. Journal of Counseling Research, Iranian Counseling Association, 19(76), 141-171. https://doi.org/10.29252/jcr.19.76.141 [DOI:10.1001.1.2717400.1399.19.76.3.1 [in Persian 1399]]
8. Hejazi, S., Najafi, S., & Amani, B. (2015). The mediating role of intrinsic motivation on the relationship between basic psychological needs and life satisfaction. Contemporary Psychology: The Biannual Journal of the Iranian Psychological Association, 9(2), 77-88. https://bjcp.ir/article-1-612-fa.pdf [in Persian 1393]
9. Hollist, C. S., & Miller, R. B. (2005). Perceptions of attachment style and marital quality in midlife marriage. Family Relations, 54(1), 46-57. [DOI:10.1111/j.0197-6664.2005.00005.x]
10. Honarmandnejad, K., Kouroshnia, M., Sohrabi, N., & Zarnaghash, M. (2023). A structural model of postpartum depression based on social support and marital satisfaction with the mediation of parenting stress. Pars Journal of Medical Sciences, 21(1), 27-37. [DOI:10.22034/pjms.2023.705690 [in Persian 1402]]
11. Jain, G. (2019). Significance of Marriage as Social Institution in Indian English Writings. Social Values & Society (SVS), 1(1), 17-22. http://dx.doi.org/10.26480/svs.01.2019.17.22 [DOI:10.26480/svs.01.2019.17.22]
12. Jace, C. E., & Makridis, C. A. (2021). Does marriage protect mental health? Evidence from the COVID‐19 pandemic. Social Science Quarterly, 102(6), 2499-2515. https://doi.org/10.1111/ssqu.13063 [DOI:10.1111%2Fssqu.13063] [PMID] []
13. Jamali, M., Ghodsi, P., Taghiloo, S., Mirhashemi, M. (2021). Explain the structural pattern between basic needs and marital quality based on the mediating role of ego power. JHPM, 10 (3) :70-82URL: http://jhpm.ir/article-1-1357-fa.html [in Persian 1400]
14. Khalili Khazrabadi, R., Eshaghi Moghaddam, M., Zare, H., & Hosseinpour Ashnaabad, M. (2022). The mediating role of self-regulated learning in the relationship between basic psychological needs and academic procrastination in students. Journal of Educational Measurement and Evaluation, 14(56), 13-30. [DOI:10.30495/jinev.2022.1917521.2363 [in Persian 1401]]
15. Kharazmi, Akram, Karsheki, Hossein, and Meshki, Mehdi. (2013). Investigating the validity and reliability of the Persian version of the Basic Psychological Needs Scale in an e-learning environment. Information and Communication Technology in Educational Sciences, 4(1 (13th issue), 149-166.
16. Khoshestemehr, R., Ahmadi Qozlujeh, A., Soudani, M., & Shiralinia, Kh. (2015). The effectiveness of short-term integrative marital counseling on emotional intimacy and marital quality of couples. Contemporary Psychology, 10(2), 29-40. https://bjcp.ir/article-1-896-fa.html
17. Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). Guilford Press.
18. La Guardia, J.G. and Patrick, H. (2008). Self-determination theory as a fundamental theory of close relationships. Canadian Psychology, 49, 201-209. http://dx.doi.org/10.1037/a0012760 [DOI:10.1037/a0012760]
19. Lawrence, E. M., Rogers, R. G., Zajacova, A., T. Wadsworth. (2019). Marital happiness, marital status, health, and longevity. J Happiness Stud. 20(5), 1539-1561 [DOI:10.1007/s10902-018-0009-9]
20. Lee, T. K., O'Neal, C. W., & Wickrama, K. (2020). Aging together in enduring couple relationships: A life course systems perspective. Journal of Family Theory & Review, 12(2), 238-263. [DOI:10.1111/jftr.12369] [PMID] []
21. Mehri, Y., Ghorbani, N., & Sabzeh Ara Langroudi, M. (2012). Relationship between basic psychological needs satisfaction, integrative self-knowledge, mindfulness, self-compassion, self-control, mental health indicators (depression, anxiety, stress), and teachers' job performance. Journal of Industrial/Organizational Psychology, 3(11), 9-20. https://journals.iau.ir/article_538091_42bd13bd4b7bd3130895bff93f737913.pdf [in Persian 1391]
22. Miller, R. B., Hollist, C. S., Olsen, J., & Law, D. (2013). Marital quality and health over 20 years: A growth curve analysis. Journal of Marriage and Family, 75, 667- 680. http://dx.doi.org/10.1111/jomf.12025 [DOI:10.1111/jomf.12025]
23. Narimani, A., Asadpour, E., Sadeghi Afjeh, Z., Poushaneh, K. (2023). Investigating the mediating role of spouse's perceived responsiveness in the relationship between the health of the family of origin and marital quality. Journal of Psychological Science. 22(129), 1747-1764. doi:10.52547/JPS.22.129.1747URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2101-fa.html [in Persian 1402]
24. Preacher, K. J., & Hayes, A. F. (2004). SPSS and SAS procedures for indirect estimation
25. effects in simple mediation models. Behavior research methods, instruments, & computers, 36(4), 717-731. [DOI:10.3758/BF03206553] [PMID]
26. Rezaee, M., Izanloo, B., Abbasi, N., & Habibeh, B. D. (2023). Determining the psychometric properties and measurement invariance of the couple flourishing measure. Psychological Research, 24(1), 188-223. http://rimag.ir/fa/Article/44338 [in Persian 1402]
27. Rio, J. M. (2005). Motivation and emotion. (Translated by Yahya Seyed Mohammadi). Tehran: Virayesh Publications. [in Persian 1390]
28. Robles, T. F., Slatcher, R. B., Trombello, J. M., & McGinn, M. M. (2014). Marital quality and health: A meta-analytic review. Psychological Bulletin, 140, 140 -187. http://dx.doi.org/10.1037/a0031859 [DOI:10.1037/a0031859] [PMID] []
29. Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2017). Self-determination theory. Basic psychological needs in motivation, development and wellness. New York, NY: Guilford Press. [DOI:10.1521/978.14625/28806]
30. Sanri, Ç., Halford, W. K., Rogge, R. D., & von Hippel, W. (2021). The Couple Flourishing Measure. Family Process, 60(2), 457-476. [DOI:10.1111/famp.12632] [PMID]
31. Sayehmiri, K., Kareem, K.I., Abdi, K., Dalvand S., Gheshlagh R. G. (2020). The relationship between personality traits and marital satisfaction: a systematic review and meta-analysis. BMC Psychol, 8(1), 15. [DOI:10.1186/s40359-020-0383-z] [PMID] []
32. Saify, Y., & Taghavi, M. (2020). Relationship between spiritual well-being and marital satisfaction: The mediation of psychological hardiness. Contemporary Psychology, Biannual Journal of the Iranian Psychological Association, 14(1), 31-41. [DOI:10.29252/bjcp.14.1.31]
33. Sun, J., & Samp, J. A. (2022). Phubbing is happening to you: Examining predictors and effects of phubbing behaviour in friendships. Behaviour & Information Technology, 41, 2691-2704. [DOI:10.1080/0144929X.2021.1943711]
34. Tavakol, Z., Nikbakht Nasrabadi, A., Behboodi Moghadam, Z. (2016). A review of the factors associated with marital satisfaction. Galen Medical Journal, 6(3),197-207. http://dx.doi.org/10.22086/gmj.v0i0.641 [DOI:10.31661/gmj.v6i3.641]
35. Ustundag, S. & Zencirci, A. D. (2016). Factors affecting the quality of life of cancer patients undergoing chemotherapy: A questionnaire study. Asia Pac J Oncol Nurs, 2(1), 17-25. [DOI:10.4103/2347-5625.152402] [PMID] []
36. Vansteenkiste, M., Ryan, R.M. & Soenens, B. (2020). Basic psychological need theory: Advancements, critical themes, and future directions. Motiv Emot. 44, 1-31 [DOI:10.1007/s11031-019-09818-1]
37. Wang, X., & Zhao, K. (2023). Partner phubbing and marital satisfaction: The mediating roles of marital interaction and marital conflict. Social Science Computer Review, 41(4), 1126-1139. [DOI:10.1177/08944393211072231]
38. Wong, C. W., Kwok, C. S., Narain, A., Gulati, M., Mihalidou, A. S., Wu, P., Alasnag, M., Myint, P. K., & Mamas, M. A. (2018). Marital status and risk of cardiovascular diseases: a systematic review and meta-analysis. Heart, 104(23), 1937-1948. [DOI:10.1136/heartjnl-2018-313005] [PMID]
39. Yousefi, N. (2011). Psychometric evaluation of the Revised Marital Quality Scale. Clinical Psychology & Counseling Research, 1(2), 183-200. [DOI:10.22067/ijap.v1i2.9534 [in Persian 1390]]
40. Ziv, A., & Gadish, O. (2010). Humor and marital satisfaction. Journal of Social Psychology, 129, (6), 759-768. https://Doi.org/10.1080/00224545.1989.9712084 [DOI:10.1080/00224545.1989.9712084]
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به روانشناسی معاصر، دوفصلنامه انجمن روانشناسی ایران می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق