دوره 20، شماره 1 - ( 1-1404 )                   جلد 20 شماره 1 صفحات 99-89 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

رابطه برآورده‌شدن نیازهای روان‌شناختی بنیادی و کیفیت رابطه زناشویی با رضایت زناشویی: نقش میانجی شکوفایی زوجی
علی شیخ الاسلامی1 ، علی رضائی شریف2 ، مریم قهرمانلو3 ، علی قربانی نژاد*4
1- استاد، گروه مشاوره، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2- استاد گروه مشاوره، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
3- دانشجوی دکتری مشاوره، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
4- دانشجوی دکتری مشاوره، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. ، alighorbaninejad@atu.ac.ir
چکیده:   (576 مشاهده)
پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی شکوفایی زوجی در رابطه بین برآورده‌شدن نیازهای روان‌شناختی بنیادی و کیفیت رابطه زناشویی با رضایت زناشویی انجام شد. روش پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل معلمان شاغل در شهر زنجان در سال تحصیلی 1403-1402 بود. از این میان، تعداد 250 نفر با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه‌های نیازهای بنیادی روان‌شناختی در ارتباطات لاگاردیا و همکاران (2000)، رضایت زناشویی انریچ اولسون و همکاران (1989)، کیفیت رابطه زناشویی باسبی و همکاران (1995) و شکوفایی زوجی سانری و همکاران (2021) بود. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل مسیر استفاده شد. نتایج نشان داد که ابعاد نیازهای روان‌شناختی بنیادی اثر مستقیم معناداری بر رضایت زناشویی دارند (01/0>p). همچنین، ابعاد کیفیت رابطه زناشویی نیز اثر مستقیمی بر رضایت زناشویی نشان دادند. افزون بر این، شکوفایی زوجی بر رضایت زناشویی نیز تاثیر مستقیم معناداری نشان داد (01/0>p). بررسی نقش میانجی نشان داد که شکوفایی زوجی اثر غیرمستقیم نیازهای روان‌شناختی بنیادی و کیفیت رابطه زناشویی بر رضایت زناشویی را میانجی‌گری می‌کند. بنابراین، نتایج پژوهش حاکی از برازش مطلوب مدل تحلیل مسیر نقش میانجی شکوفایی زوجی در رابطه بین نیازهای روان‌شناختی بنیادی و کیفیت رابطه زناشویی با رضایت زناشویی معلمان بود. در نتیجه، می‌توان بیان کرد در ازدواج، میزان سلامت روانی، برآورده‌شدن نیازهای اساسی و ویژگی‌های شخصیتی تاثیر زیادی بر رضایت زناشویی دارد. کیفیت رابطه زوجین به‌طور پیوسته و معنادار با رضایت زناشویی رابطه دارد و زوجین در سایه برآورده‌شدن نیازهای روان‌شناختی بنیادی خود شامل نیاز به خودمختاری، شایستگی و ارتباط، رابطه خود را به شکوفایی رسانده و از این طریق، از زندگی مشترک خود احساس رضایت می‌کنند.
شماره‌ی مقاله: 7
واژه‌های کلیدی: نیازهای روان‌شناختی بنیادی، کیفیت رابطه زناشویی، رضایت زناشویی، شکوفایی زوجی
متن کامل [PDF 399 kb]   (9 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1403/9/8 | ویرایش نهایی: 1404/10/10 | پذیرش: 1404/10/13 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1404/10/15 | انتشار: 1404/10/10
فهرست منابع
1. Busby, D. M., Crane, D. R., Larson, J. H., & Christensen, C. (1995). A revision of the Dyadic Adjustment Scale for use with distressed and nondistressed couples: Construct Hierarchy and multidimensional scale. Journal of Marital and family therapy, 21(3), 289-308. https://psycnet.apa.org/doi/10.1111/j.1752-0606.1995.tb00163.x [DOI:10.1111/j.1752-0606.1995.tb00163.x]
2. Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The "What" and "Why" of Goal Pursuits: Human Needs and the Self-Determination of Behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227-268. [DOI:10.1207/S15327965PLI1104_01]
3. Fowers, B. J., & Owenz, M. B. (2010). A eudaimonic theory of marital quality. Journal of Family Theory & Review, 2(4), 334-352. [DOI:10.1111/j.1756-2589.2010.00065.x]
4. Gholamzadeh, M., Attari, Y. A., & Shafiabadi, A. (2009). The effectiveness of communication skills training on emotional companionship and couples' communication. Quarterly Journal of Thought and Behavior, 3(11), 35-44. https://www.sid.ir/paper/172235/fa [In Persian]
5. Gholizadeh, Z., Barzgari, L., Gharibi, H., & Babapour Kheyraddin, J. (2010). The relationship between the five personality factors (NEO-FFI) and marital satisfaction. Clinical Psychology and Personality (Daneshvar Raftar), 17(43), 57-66. https://journals.shahed.ac.ir/article_2642.html [In Persian]
6. Gottman, J. M., & Gottman, J. S. (2015). 10 Principles for Doing Effective Couples Therapy (Norton Series on Interpersonal Neurology). New York: Norton.
7. Hashemi Golmehr, M., Amanollahi, A., Farhadi, H., Aslani, K., & Rajabi, G. (2020). Presenting a model for successful marriage: A qualitative study. Journal of Counseling Research, Iranian Counseling Association, 19(76), 141-171. https://doi.org/10.29252/jcr.19.76.141 [DOI:10.1001.1.2717400.1399.19.76.3.1 [In Persian]]
8. Hejazi, S., Najafi, S., & Amani, B. (2015). The mediating role of intrinsic motivation on the relationship between basic psychological needs and life satisfaction. Contemporary Psychology, 9(2), 77-88. https://bjcp.ir/article-1-612-fa.pdf [In Persian]
9. Hollist, C. S., & Miller, R. B. (2005). Perceptions of attachment style and marital quality in midlife marriage. Family Relations, 54(1), 46-57. [DOI:10.1111/j.0197-6664.2005.00005.x]
10. Honarmandnejad, K., Kouroshnia, M., Sohrabi, N., & Zarnaghash, M. (2023). A structural model of postpartum depression based on social support and marital satisfaction with the mediation of parenting stress. Pars Journal of Medical Sciences, 21(1), 27-37. [DOI:10.22034/pjms.2023.705690 [In Persian]]
11. Jace, C. E., & Makridis, C. A. (2021). Does marriage protect mental health? Evidence from the COVID‐19 pandemic. Social Science Quarterly, 102(6), 2499-2515. https://doi.org/10.1111/ssqu.13063 [DOI:10.1111%2Fssqu.13063] [PMID] [PMCID]
12. Jain, G. (2019). Significance of Marriage as Social Institution in Indian English Writings. Social Values & Society, 1(1), 17-22. http://dx.doi.org/10.26480/svs.01.2019.17.22
13. Jamali, M., Ghodsi, P., Taghiloo, S., & Mirhashemi, M. (2021). Explain the structural pattern between basic needs and marital quality based on the mediating role of ego power. JHPM, 10(3), 70-82. http://jhpm.ir/article-1-1357-fa.html [In Persian]
14. Khalili Khazrabadi, R., Eshaghi Moghaddam, M., Zare, H., & Hosseinpour Ashnaabad, M. (2022). The mediating role of self-regulated learning in the relationship between basic psychological needs and academic procrastination in students. Journal of Educational Measurement and Evaluation, 14(56), 13-30. [DOI:10.30495/jinev.2022.1917521.2363 [In Persian]]
15. Kharazmi, A., Karsheki, H., & Meshki, M. (2013). Investigating the validity and reliability of the Persian version of the Basic Psychological Needs Scale in an e-learning environment. Information and Communication Technology in Educational Sciences, 4(1), 149-166.
16. Khoshestemehr, R., Ahmadi Qozlujeh, A., Soudani, M., & Shiralinia, Kh. (2015). The effectiveness of short-term integrative marital counseling on emotional intimacy and marital quality of couples. Contemporary Psychology, 10(2), 29-40. https://bjcp.ir/article-1-896-fa.html
17. Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th Ed.). Guilford Press.
18. La Guardia, J. G., & Patrick, H. (2008). Self-determination theory as a fundamental theory of close relationships. Canadian Psychology, 49(3), 201-209. http://dx.doi.org/10.1037/a0012760 [DOI:10.1037/a0012760]
19. La Guardia, J. G., Ryan, R. M., Couchman, C. E., & Deci, E. L. (2000). Within-person variation in security of attachment: A self-determination theory perspective on attachment, need fulfillment, and well-being. Journal of personality and social psychology, 79(3), 367-384. [DOI:10.1037/0022-3514.79.3.367] [PMID]
20. Lawrence, E. M., Rogers, R. G., Zajacova, A., & Wadsworth, T. (2019). Marital happiness, marital status, health, and longevity. J Happiness Stud, 20(5), 1539-1561. [DOI:10.1007/s10902-018-0009-9]
21. Lee, T. K., O'Neal, C. W., & Wickrama, K. (2020). Aging together in enduring couple relationships: A life course systems perspective. Journal of Family Theory & Review, 12(2), 238-263. [DOI:10.1111/jftr.12369] [PMID] [PMCID]
22. Mehri, Y., Ghorbani, N., & Sabzeh Ara Langroudi, M. (2012). Relationship between basic psychological needs satisfaction, integrative self-knowledge, mindfulness, self-compassion, self-control, mental health indicators (depression, anxiety, stress), and teachers' job performance. Journal of Industrial/Organizational Psychology, 3(11), 9-20. https://journals.iau.ir/article_538091_42bd13bd4b7bd3130895bff93f737913.pdf [In Persian]
23. Miller, R. B., Hollist, C. S., Olsen, J., & Law, D. (2013). Marital quality and health over 20 years: A growth curve analysis. Journal of Marriage and Family, 75(3), 667-680. http://dx.doi.org/10.1111/jomf.12025 [DOI:10.1111/jomf.12025]
24. Narimani, A., Asadpour, E., Sadeghi Afjeh, Z., & Poushaneh, K. (2023). Investigating the mediating role of spouse's perceived responsiveness in the relationship between the health of the family of origin and marital quality. Journal of Psychological Science, 22(129), 1747-1764. [DOI:10.52547/JPS.22.129.1747 [In Persian]]
25. Preacher, K. J., & Hayes, A. F. (2004). SPSS and SAS procedures for indirect estimation effects in simple mediation models. Behavior research methods, instruments, & computers, 36(4), 717-731. [DOI:10.3758/BF03206553] [PMID]
26. Rezaee, M., Izanloo, B., Abbasi, N., & Habibeh, B. D. (2023). Determining the psychometric properties and measurement invariance of the couple flourishing measure. Psychological Research, 24(1), 188-223. http://rimag.ir/fa/Article/44338 [In Persian]
27. Rio, J. M. (2005). Motivation and emotion. Translated by Seyed Mohammadi, Y. (1390). Tehran: Virayesh Publications. [In Persian]
28. Robles, T. F., Slatcher, R. B., Trombello, J. M., & McGinn, M. M. (2014). Marital quality and health: A meta-analytic review. Psychological Bulletin, 140(1), 140-187. http://dx.doi.org/10.1037/a0031859 [DOI:10.1037/a0031859] [PMID] [PMCID]
29. Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2017). Self-determination theory. Basic psychological needs in motivation, development and wellness. New York, NY: Guilford Press. [DOI:10.1521/978.14625/28806]
30. Saify, Y., & Taghavi, M. (2020). Relationship between spiritual well-being and marital satisfaction: The mediation of psychological hardiness. Contemporary Psychology, 14(1), 31-41. [DOI:10.29252/bjcp.14.1.31]
31. Sanri, Ç., Halford, W. K., Rogge, R. D., & von Hippel, W. (2021). The Couple Flourishing Measure. Family Process, 60(2), 457-476. [DOI:10.1111/famp.12632] [PMID]
32. Sayehmiri, K., Kareem, K. I., Abdi, K., Dalvand, S., & Gheshlagh, R. G. (2020). The relationship between personality traits and marital satisfaction: A systematic review and meta-analysis. BMC Psychol, 8(1), 15. [DOI:10.1186/s40359-020-0383-z] [PMID] [PMCID]
33. Sun, J., & Samp, J. A. (2022). Phubbing is happening to you: Examining predictors and effects of phubbing behaviour in friendships. Behaviour & Information Technology, 41(12), 2691-2704. [DOI:10.1080/0144929X.2021.1943711]
34. Tavakol, Z., Nikbakht Nasrabadi, A., & Behboodi Moghadam, Z. (2016). A review of the factors associated with marital satisfaction. Galen Medical Journal, 6(3), 197-207. http://dx.doi.org/10.22086/gmj.v0i0.641 [DOI:10.31661/gmj.v6i3.641]
35. Ustundag, S., & Zencirci, A. D. (2016). Factors affecting the quality of life of cancer patients undergoing chemotherapy: A questionnaire study. Asia Pac J Oncol Nurs, 2(1), 17-25. [DOI:10.4103/2347-5625.152402] [PMID] [PMCID]
36. Vansteenkiste, M., Ryan, R. M., & Soenens, B. (2020). Basic psychological need theory: Advancements, critical themes, and future directions. Motiv Emot, 44(1), 1-31. [DOI:10.1007/s11031-019-09818-1]
37. Wang, X., & Zhao, K. (2023). Partner phubbing and marital satisfaction: The mediating roles of marital interaction and marital conflict. Social Science Computer Review, 41(4), 1126-1139. [DOI:10.1177/08944393211072231]
38. Wong, C. W., Kwok, C. S., Narain, A., Gulati, M., Mihalidou, A. S., Wu, P., Alasnag, M., Myint, P. K., & Mamas, M. A. (2018). Marital status and risk of cardiovascular diseases: A systematic review and meta-analysis. Heart, 104(23), 1937-1948. [DOI:10.1136/heartjnl-2018-313005] [PMID]
39. Yousefi, N. (2011). Psychometric evaluation of the Revised Marital Quality Scale. Clinical Psychology & Counseling Research, 1(2), 183-200. [DOI:10.22067/ijap.v1i2.9534 [In Persian]]
40. Ziv, A., & Gadish, O. (2010). Humor and marital satisfaction. Journal of Social Psychology, 129(6), 759-768. [DOI:10.1080/00224545.1989.9712084]
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به روانشناسی معاصر، دوفصلنامه انجمن روانشناسی ایران می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق