دوره 20، شماره 1 - ( 10-1404 )                   جلد 20 شماره 1 صفحات 88-76 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

ارتباط ساختاری نشانگان اختلال وسواسی جبری، کنجکاوی بیمارگونه، کنترل شناختی و سایبرکندریا در یک نمونه غیربالینی از دانشجویان
هانیه اوجاقی زاده1 ، نیلوفر میکائیلی*2
1- دانشجوی دکتری روان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2- دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران ، nmikaeili@uma.ac.ir
چکیده:   (6 مشاهده)
سایبرکندریا مفهومی نوظهور در روان‌شناسی سلامت است که به جست‌وجوی افراطی اطلاعات پزشکی در اینترنت همراه با تشدید اضطراب و نگرانی‌های مرتبط با سلامت اشاره دارد. هدف پژوهش حاضر، بررسی اختلال وسواسی-جبری و کنجکاوی بیمارگونه با سایبرکندریا با نقش میانجی کنترل شناختی در یک نمونه غیربالینی از دانشجویان بود. جامعه آماری شامل دانشجویان دانشگاه محقق اردبیلی بود که از میان ۱۰ دانشکده، سه دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، فنی و مهندسی و علوم اجتماعی به‌صورت تصادفی انتخاب شدند. سپس، ۳۷۶ دانشجو با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. پس از کسب رضایت آگاهانه، داده‌ها با استفاده از مقیاس سایبرکندریا مک‌الروی و شولین (2014)، وسواس فکری-عملی ییل-براون (1995)، کنجکاوی بیمارگونه اسکرینیور و همکاران (2021)، و کنترل شناختی گابرز و همکاران (2018) جمع‌آوری شد. پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی و مبتنی بر مدل‌یابی معادلات ساختاری بود و تحلیل داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSS 27  و AMOS 24 انجام گرفت. نتایج نشان داد اختلال وسواسی-جبری هم به‌صورت مستقیم (β=0.37, p<0.001)  و هم با واسطه کنترل شناختی (β=0.16, p<0.01) بر سایبرکندریا اثر معنادار دارد. کنجکاوی بیمارگونه نیز اثر مستقیم (β=0.26, p<0.001) و غیرمستقیم (β=0.12, p<0.05)  معناداری بر سایبرکندریا داشت. این نتایج نقش کلیدی کنترل شناختی و فرایندهای خودتنظیمی را در کاهش سایبرکندریا برجسته می‌سازد و می‌تواند مبنایی برای مداخلات پیشگیرانه و آموزشی در جمعیت‌های دانشجویی باشد.
شماره‌ی مقاله: 6
واژه‌های کلیدی: اختلال وسواسی جبری، کنجکاوی بیمارگونه، سایبرکندریا، کنترل شناختی
متن کامل [PDF 417 kb]   (1 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1403/9/20 | ویرایش نهایی: 1404/11/11 | پذیرش: 1404/11/11 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1404/12/1 | انتشار: 1404/10/27
فهرست منابع
1. Abramowitz, J. S., Taylor, S., & McKay, D. (2009). Obsessive-compulsive disorder. The Lancet, 374(9688), 491-499. [DOI:10.1016/S0140-6736(09)60240-3] [PMID]
2. Ahmadi, A., Yousofi, R., & Babaei Aghjeh Kohol, H. (2024). The mediating role of obsessive-compulsive symptoms in the relationship between self-esteem and cyberchondria among students. Clinical Psychology, 15(3), 27-36. [DOI:10.22075/jcp.2023.31202.2684. [In Persian]]
3. Airoldi, S., Kolubinski, D. C., Nikčević, A. V., & Spada, M. M. (2022). The relative contribution of health cognitions and metacognitions about health anxiety to cyberchondria: A prospective study. Journal of Clinical Psychology, 78(5), 809-820. [DOI:10.1002/jclp.23252] [PMID]
4. Ambrosini, F., Truzoli, R., Vismara, M., Vitella, D., & Biolcati, R. (2022). The effect of cyberchondria on anxiety, depression and quality of life during COVID-19: The mediational role of obsessive-compulsive symptoms and Internet addiction. Heliyon, 8(5), e09437. [DOI:10.1016/j.heliyon.2022.e09437] [PMID] []
5. Axelsson, E. (2018). Severe health anxiety: novel approaches to diagnosis and psychological treatment (Doctoral dissertation, Karolinska Institutet (Sweden)).
6. Fergus, T. A. (2014). Cyberchondria and intolerance of uncertainty: Examining when individuals experience health anxiety in response to Internet searches for medical information. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 17(12), 772-775. [DOI:10.1089/cyber.2014.0172]
7. Fergus, T. A. (2014). The Cyberchondria Severity Scale (CSS): An examination of structure and relations with health anxiety in a community sample. Journal of Anxiety Disorders, 28(6), 504-510. [DOI:10.1016/j.janxdis.2014.05.006] [PMID]
8. Fergus, T. A., & Russell, L. H. (2016). Does cyberchondria overlap with health anxiety and obsessive-compulsive symptoms? An examination of latent structure and scale interrelations. Journal of Anxiety Disorders, 38, 88-94. https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2016.01.009 [DOI:10.1016/j.janxdis.2016.01.009http://dx.doi.org/10.1016/j.compedu.2019.01.006] [PMID]
9. Fergus, T. A., & Spada, M. M. (2017). Cyberchondria: Examining relations with problematic Internet use and metacognitive beliefs. Clinical psychology & psychotherapy, 24(6), 1322-1330. [DOI:10.1002/cpp.2102] [PMID]
10. Gabrys, R. L., Tabri, N., & Anisman, H. (2018). Cognitive control and flexibility in the context of stress and depressive symptoms. Frontiers in Psychology, 9, 2219. [DOI:10.3389/fpsyg.2018.02219] [PMID] []
11. Ghaemi, A., Vaghef, L., & Shalchi, B. (2024). Validity and reliability of Persian version of morbid curiosity scale in students. Medical Journal of Tabriz University of Medical Sciences, 45(6), 485-494. https://doi.org/10.34172/mj.2024.001 [DOI:10.34172/mj.2024.001.[In Persian]]
12. Ghaemi, A., Vaghef, L., & Shalchi, B. (2024). Structural relationship between dark personality traits, morbid curiosity, and cognitive abilities with addiction vulnerability. International Journal of High Risk Behaviors and Addiction, 13(3), e145652. https://doi.org/10.5812/ijhrba-145652 [DOI:10.5812/ijhrba-145652. [In Persian]]
13. Hauser, U. J., Ruiz, J. S., & Meuret, A. E. (2021). Cyberchondria: A meta-analytic review. Journal of Medical Internet Research, 23(11), e27835. [DOI:10.2196/27835] [PMID] []
14. Hasanvand Amouzadeh, M., & Souri, H. (2023). Psychometric properties and factor structure of the Social Situations Assessment Questionnaire for the elderly. Contemporary Psychology, 18(2), 123-134. .[In Persian]
15. Hezel, D. M., & McNally, R. J. (2016). Theory of mind impairments in obsessive-compulsive disorder. Biological Psychology, 121, 221-228. [DOI:10.1016/j.biopsycho.2015.09.004] [PMID]
16. Jabarian, M., Ghoreyshi Rad, F., & Shalchi, B. (2024). The Relationship Between Internalizing Syndromes and Morbid Curiosity and Cyber Aggression in Adolescents: Cyber Aggression in Adolescents. International Journal of Medical Toxicology and Forensic Medicine, 14(03). https://doi.org/10.32598/ijmtfm.v14i03.44583 [DOI:10.32598/ijmtfm.v14i03.44583. .[In Persian]]
17. Kashdan, T. B., Disabato, D. J., Goodman, F. R., & McKnight, P. E. (2018). The five-dimensional curiosity scale: Capturing the bandwidth of curiosity and identifying four unique subgroups of curious people. Journal of Research in Personality, 73, 130-149. [DOI:10.1016/j.jrp.2017.11.011]
18. Kidd, C., & Hayden, B. Y. (2015). The psychology and neuroscience of curiosity. Neuron, 88(3), 449-460. [DOI:10.1016/j.neuron.2015.09.010] [PMID] []
19. Marcus, D. K., & Nardone, M. E. (2019). Examining the construct validity of cyberchondria: Relationships with health anxiety, somatic symptoms, and online information seeking. Journal of Anxiety Disorders, 64, 29-35. [DOI:10.1016/j.janxdis.2019.03.001] [PMID]
20. McElroy, E., & Shevlin, M. (2014). The development and initial validation of the Cyberchondria Severity Scale (CSS). Journal of Anxiety Disorders, 28(2), 25-36. [DOI:10.1016/j.janxdis.2013.12.007] [PMID]
21. McElroy, E., Kearney, M., Touhey, J., Evans, J., Cooke, Y., & Shevlin, M. (2019). The CSS-12: Development and validation of a short-form version of the Cyberchondria Severity Scale. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 22(5), 330-335. [DOI:10.1089/cyber.2018.0624] [PMID]
22. Mehta, Stuti. (2023). Exploring the Relationship between Cyberchondria, Intolerance of Uncertainty, External Health Locus of Control and Defensive Pessimism among Middle-aged Adults. Journal of Psychosocial Research. 18. 195-204. 10.32381/JPR.2023.18.02.5 [DOI:10.32381/JPR.2023.18.02.5]
23. Mowrer, O. H. (1947). A Two Factor Learning Theory of Anxiety and Its Role in Behavior. Psychological Review, 54(2), 95-113.
24. Muse, K., McManus, F., Leung, C., Meghreblian, B., & Williams, J. M. G. (2012). Cyberchondriasis: fact or fiction? A preliminary examination of the relationship between health anxiety and searching for health information on the Internet. Journal of anxiety disorders, 26(1), 189-196. [DOI:10.1016/j.janxdis.2011.11.005] [PMID]
25. Nadeem, F., Malik, N. I., Atta, M., Ullah, I., Martinotti, G., Pettorruso, M., ... & De Berardis, D. (2022). Relationship between health-anxiety and cyberchondria: Role of metacognitive beliefs. Journal of Clinical Medicine, 11(9), 2590. [DOI:10.3390/jcm11092590] [PMID] []
26. Nasiri, M., Mohammadkhani, S., Akbari, M., & Alilou, M. M. (2023). The structural model of cyberchondria based on personality traits, health-related metacognition, cognitive bias, and emotion dysregulation. Frontiers in Psychiatry, 13, 960055. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2022.960055 [DOI:10.3389/fpsyt.2022.960055 . [In Persian]] [PMID] []
27. Norr, A. M., Allan, N. P., Boffa, J. W., & Schmidt, N. B. (2015). Validation of the Cyberchondria Severity Scale and its relationships with OCD and health anxiety. Cognitive Behaviour Therapy, 44(2), 137-148. [DOI:10.1080/16506073.2015.1008030]
28. Norr, A. M., Oglesby, M. E., Raines, A. M., Macatee, R. J., Allan, N. P., & Schmidt, N. B. (2015). Relationships between cyberchondria and obsessive-compulsive symptom dimensions. Psychiatry Research, 230(2), 441-446. [DOI:10.1016/j.psychres.2015.09.034] [PMID]
29. Priemysheva, N. (2025). Curiosity and mental health: Exploring the different faces of curiosity. University of Hertfordshire Research Archive. https://uhra.herts.ac.uk/id/eprint/15981/
30. Rajabi Esfahani, S., Mottaghipour, Y., Kamkari, K., Zahiruddin, A., & Janbozorgi, M. (2011). Reliability and validity of the Persian version of the Yale-Brown Obsessive-Compulsive Scale. Iranian Journal of Psychiatry and Clinical Psychology, 17(4), 297-303. http://ijpcp.iums.ac.ir/article-1-1453-en.html [In Persian]
31. Sarafraz, M., Pourshehbazi, M., & Afshari, M. (2020). Psychometric properties of the Cyberchondria Severity Scale in the adult Iranian population. Clinical Psychology, 12(3), Article 6. [DOI:10.22075/jcp.2020.15028.1443 [In Persian]]
32. Scrivner, C. (2021). The psychology of morbid curiosity: Development and initial validation of the Morbid Curiosity Scale. Personality and Individual Differences, 183, 111139. [DOI:10.1016/j.paid.2021.111139]
33. Shadfar, Z., Rajabpour, M., & Kashfi, A. (2023). Prediction of executive functions based on metacognition in patients under maintenance treatment. Contemporary Psychology, 18(1), 78-87. [In Persian]
34. Spada, M. M., Nikčević, A. V., Moneta, G. B., & Wells, A. (2008). Metacognition, perceived stress, and negative emotion. Personality and Individual Differences, 44(5), 1172-1181. [DOI:10.1016/j.paid.2007.11.010]
35. Starcevic, V., & Berle, D. (2013). Cyberchondria: Towards a better understanding of excessive health-related Internet use. Expert Review of Neurotherapeutics, 13(2), 205-213. [DOI:10.1586/ern.12.162] [PMID]
36. Starcevic, V., Toh, W. L., & Noyes, R. (2020). Cyberchondria: More than a compulsive behavior? Current Psychiatry Reports, 22(11), 1-7. [DOI:10.1007/s11920-020-01179-8] [PMID] []
37. Tabatabaei, S. H., Jarareh, J., & Jafari, A. (2023). Cognitive emotion regulation strategies and perceived stress among Tehran citizens: The mediating role of religious orientation. Contemporary Psychology, 18(1), 25-37. [In Persian]
38. Taylor, S. (2019). The psychology of pandemics: Preparing for the next global outbreak of infectious disease. Cambridge Scholars Publishing.
39. Taylor, S., & Asmundson, G. J. G. (2020). Treating health anxiety: A cognitive-behavioral approach. Guilford Press.
40. Vismara, M., Caricasole, V., Starcevic, V., Cinosi, E., Dell'Osso, B., Martinotti, G., & Fineberg, N. A. (2020). Is cyberchondria a new transdiagnostic digital compulsive syndrome? A systematic review of the evidence. Comprehensive Psychiatry, 99, 152167. https://doi.org/10.1016/j.comppsych.2020.152167 [DOI:10.1016/j.comppsych.2020.15 2167] [PMID]
41. Wabnegger, A., Höfler, C., Zussner, T., Freudenthaler, H. H., & Schienle, A. (2021). Enjoyment of watching pimple popping videos: An fMRI investigation. Behavioural Brain Research, 402, 113129. [DOI:10.1016/j.bbr.2021.113129] [PMID]
42. Wells, A. (2009). Metacognitive therapy for anxiety and depression. Guilford Press
43. Wells, A., & Matthews, G. (1996). Modelling cognition in emotional disorder: The S-REF model. Behaviour Research and Therapy, 34(11-12), 881-888. [DOI:10.1016/S0005-7967(96)00050-2] [PMID]
44. White, R. W., & Horvitz, E. (2009). Cyberchondria: Studies of the escalation of medical concerns in web search. ACM Transactions on Information Systems, 27(4), Article 23. [DOI:10.1145/1629096.1629101]
45. Woody, S. R., Steketee, G., & Chambless, D. L. (1995). Reliability and validity of the Yale-Brown Obsessive-Compulsive Scale. Behaviour Research and Therapy, 33(5), 597-605. [DOI:10.1016/0005-7967(94)00076-V] [PMID]
46. Xu, R. H., & Starcevic, V. (2025). Cyberchondria in Older Adults and Its Relationship With Cognitive Fusion, Health-Related Quality of Life, and Mental Well-Being: Mediation Analysis. JMIR aging, 8, e70302. [DOI:10.2196/70302] [PMID] []
47. Yang, Y., Ta, N., & Li, Z. (2022). Investigating the obsessive and compulsive features of cyberchondria: A holistic review. Frontiers in Psychology, 13, 897426. [DOI:10.3389/fpsyg.2022.897426] [PMID] []
48. Zarei, H. (2023). A simple guide to inferential statistics in psychology: With SPSS and AMOS software. Arjmand Publishing. [In Persian]
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به روانشناسی معاصر، دوفصلنامه انجمن روانشناسی ایران می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق